Leefstijl en reumatische aandoeningen

Leefstijl en reumatische aandoeningen

Werkt Plants for Health ook bij andere reumatische aandoeningen?

Leef je met een reumatische aandoening en vraag je je af of Plants for Health jou kan helpen? Misschien heb je jicht, lupus, artritis psoriatica, axiale spondyloartritis of het syndroom van Sjögren. Dan is die vraag heel logisch.

Veel mensen met een reumatische aandoening hebben dagelijks te maken met pijn, stijfheid en vermoeidheid. Medicatie is vaak noodzakelijk, maar neemt niet altijd alle klachten weg. Steeds vaker zoeken mensen daarom naar wat ze zelf kunnen doen. Precies daar speelt leefstijl een belangrijke rol.

In dit artikel leggen we uit wat onderzoek laat zien over leefstijl, plantaardige voeding en verschillende reumatische aandoeningen – en wat jij hier praktisch mee kunt.

Waarom leefstijl zo belangrijk is bij reuma

Veel reumatische aandoeningen hebben één belangrijke overeenkomst: laaggradige ontsteking in het lichaam. Die ontsteking kan worden versterkt door ongezonde voeding, weinig beweging, langdurige stress en een slechte slaap.

Deze factoren beïnvloeden niet alleen hoe je je voelt, maar ook hoe actief de ziekte is. Het positieve is dat hier zelf invloed op uitoefenen.

Voor deze reden is gezonde leefstijl een belangrijk onderdeel van de algemene behandeling van reumatische aandoeningen. Een gezonde leefstijl draagt bij aan een betere kwaliteit van leven en een lager risico op bijkomende gezondheidsproblemen.

Wat laat Plants for Joints zien?

In het Plants for Joints-onderzoek is gekeken naar een leefstijlinterventie met plantaardige voeding, meer beweging en aandacht voor slaap en stress. Dit onderzoek is uitgevoerd bij mensen met reumatoïde artritis en artrose.

De resultaten waren duidelijk. Bij mensen met reumatoïde artritis daalde de ziekteactiviteit. Bij mensen met artrose namen pijn en stijfheid af en verbeterde het lichamelijk functioneren. Daarnaast werden verbeteringen gezien in gewicht, buikomvang, cholesterol, bloedsuiker en ontstekingswaarden. Lees hier meer over het onderzoek!

Omdat ontsteking ook bij andere reumatische aandoeningen een grote rol speelt, is het logisch om te kijken of deze aanpak mogelijk breder inzetbaar is.

Jicht en plantaardige voeding

Wat zegt onderzoek over jicht?

Jicht en plantaardige voeding

 

Uit onderzoek blijkt dat een onbewerkt, plantaardig voedingspatroon het risico op jicht kan verlagen. Mensen die vooral onbewerkte plantaardige producten eten, hebben ongeveer 21% minder kans om jicht te ontwikkelen. Daartegenover staat dat een ongezond plantaardig patroon, met veel bewerkte producten, het risico juist verhoogt.

Een hogere inname van rood vlees, vis en schaaldieren is gekoppeld aan meer jichtklachten. Peulvruchten, zoals linzen en soja, hangen juist samen met een lager risico.

Het wordt bij jicht geadviseerd de inname van purines te verlagen. Dit komt doordat purines in het lichaam worden omgezet in urinezuur, dat zich kan ophopen in de gewrichten en jicht kan veroorzaken. Een plantaardig voedingspatroon is over het algemeen laag in purines. Purines komen namelijk vooral voor in rood vlees, alcohol (met name bier), bepaalde soorten vis en schelpdieren en suikerhoudende dranken. Sommige plantaardige voedingsmiddelen bevatten inderdaad meer purines dan andere, maar het is belangrijk om te weten dat purines uit plantaardige bronnen het risico op jicht niet lijken te verhogen op dezelfde manier als purines uit dierlijke producten.

Wat vond Plants for Health bij jicht?

In een eigen studie van het Plants for Health-team zagen we dat een volwaardig plantaardig voedingspatroon leidde tot lagere urinezuurwaarden. Daarnaast namen pijn en ernst van de klachten af. Ook verbeterden gewicht, buikomvang en cholesterol, wat het risico op hart- en vaatziekten verlaagt.

Inflammatoire reumatische aandoeningen

Lupus (SLE)

Voor systemische lupus erythematodes is minder onderzoek beschikbaar. Toch laten studies zien dat mensen die meer plantaardig of mediterraan eten vaak een lagere ziekteactiviteit hebben. Ook lijkt een hogere vezelinname gunstig voor het beloop van de ziekte.

Er zijn zelfs kleine casestudies waarin mensen met lupus langdurig klachtenvrij waren na het volgen van een plantaardig voedingspatroon. Beweging blijkt daarnaast te helpen bij vermoeidheid, stemming en kwaliteit van leven.

Artritis psoriatica (PsA)

Bij artritis psoriatica wordt een mediterraan voedingspatroon in verband gebracht met minder ziekteactiviteit. Daarnaast zijn enkele casussen beschreven waarin mensen langdurig klachtenvrij bleven na overstap op een plantaardig voedingspatroon, soms zelfs zonder medicatie. Regelmatig bewegen helpt bovendien bij pijn en dagelijks functioneren.

Axiale spondyloartritis (axSpA)

Bij axiale spondyloartritis laat onderzoek zien dat mensen die hun voedingspatroon meer mediterraan maken vaak verbetering ervaren in ziekteactiviteit. Daarnaast hebben zowel conditietraining als spierversterkende oefeningen een positief effect op pijn, stijfheid en functioneren.

Syndroom van Sjögren

Voor het syndroom van Sjögren is nog weinig onderzoek gedaan naar voeding en leefstijl. Er zijn wel eerste aanwijzingen dat een meer plantaardig en ontstekingsremmend voedingspatroon kan bijdragen aan minder klachten, zoals droge ogen en een droge mond. De resultaten zijn wisselend, waardoor aanvullend onderzoek nodig blijft.

Wat betekent dit voor jou?

Hoewel meer onderzoek nodig is, is één conclusie helder: een gezonde leefstijl heeft alleen maar positieve bijwerkingen.

Bij reumatische aandoeningen kan leefstijl bijdragen aan minder ontsteking, meer energie, een betere conditie en een hogere kwaliteit van leven. Ook verlaagt het risico op andere chronische ziekten.

Daarom kan Plants for Health mogelijk een waardevolle aanvulling zijn op de medische behandeling voor verschillende reumatische aandoeningen. Lees hier meer over het Plants for Health leefstijlprogramma en ondek hoe een meer plantaardige leefstijl jouw gezondheid kan ondersteunen.

Bronnen

Walrabenstein W, Wagenaar CA, van der Leeden M, Turkstra F, Twisk JWR, Boers M, et al. A multidisciplinary lifestyle program for rheumatoid arthritis: the “Plants for Joints” randomized controlled trial. Rheumatology (Oxford). 2023 Jan 6. 

Walrabenstein W, Wagenaar CA, van de Put M, van der Leeden M, Gerritsen M, Twisk JWR, et al. A multidisciplinary lifestyle program for metabolic syndrome-associated osteoarthritis: the “Plants for Joints” randomized controlled trial. Osteoarthritis Cartilage. 2023 Jun 14. 

Rai SK, Wang S, Hu Y, Hu FB, Wang M, Choi HK, et al. Adherence to Healthy and Unhealthy Plant-Based Diets and the Risk of Gout. JAMA Netw Open. 2024;7(5):e2411707. 

Teng GG, Pan A, Yuan J, Koh W. Food Sources of Protein and Risk of Incident Gout in the Singapore Chinese Health Study. Arthritis Rheumatol. 2015 Jul;67(7):1933–42. 

Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G. Purine-rich foods, dairy and protein intake, and the risk of gout in men. N Engl J Med. 2004 Mar 11;350(11):1093–103. 

Vedder D, Walrabenstein W, Heslinga M, de Vries R, Nurmohamed M, van Schaardenburg D, et al. Dietary Interventions for Gout and Effect on Cardiovascular Risk Factors: A Systematic Review. Nutrients. 2019 Dec 4;11(12):2955. doi: 10.3390/nu11122955. 

Kretova A, Wagenaar CA, Walrabenstein W, Vedder D, van Schaardenburg D, Gerritsen M. Effect of a Whole Food Plant-Based Diet in Patients with Gout: A Pilot Randomized Controlled Trial. AMJ Rheumatol. 2024. 

Oh J, Oda K, Brash M, Beeson WL, Sabaté J, Fraser GE, et al. The association between dietary patterns and a doctor diagnosis of systemic lupus erythematosus: the Adventist Health Study-2. Lupus. 2022 Oct;31(11):1373–8. 

Pocovi-Gerardino G, Correa-Rodríguez M, Callejas-Rubio J, Ríos-Fernández R, Martín-Amada M, Cruz-Caparros M, et al. Beneficial effect of Mediterranean diet on disease activity and cardiovascular risk in systemic lupus erythematosus patients: a cross-sectional study. Rheumatology (Oxford). 2021 Jan 5;60(1):160–9. 

Minami Y, Hirabayashi Y, Nagata C, Ishii T, Harigae H, Sasaki T. Intakes of vitamin B6 and dietary fiber and clinical course of systemic lupus erythematosus: a prospective study of Japanese female patients. J Epidemiol. 2011;21(4):246–54. 

Goldner B, Staffier KL. Case series: raw, whole, plant-based nutrition protocol rapidly reverses symptoms in three women with systemic lupus erythematosus and Sjögren’s syndrome. Front Nutr. 2024 Feb 27;11:1208074. 

Tsoi A, Gomez A, Boström C, Pezzella D, Chow JW, Girard-Guyonvarc’h C, et al. Efficacy of lifestyle interventions in the management of systemic lupus erythematosus: a systematic review of the literature. Rheumatol Int. 2024 May;44(5):765–78. 

Caso F, Navarini L, Carubbi F, Picchianti-Diamanti A, Chimenti MS, Tasso M, et al. Mediterranean diet and Psoriatic Arthritis activity: a multicenter cross-sectional study. Rheumatol Int. 2020 Jun;40(6):951–8. 

Korovesi A, Dalamaga M, Kotopouli M, Papadavid E. Adherence to the Mediterranean diet is independently associated with psoriasis risk, severity, and quality of life: a cross-sectional observational study. Int J Dermatol. 2019 Sep;58(9):e164–5. 

Lewandowska M, Dunbar K, Kassam S. Managing Psoriatic Arthritis With a Whole Food Plant-Based Diet: A Case Study. Am J Lifestyle Med. 2021 Feb 12;15(4):402–6. 

Frey AR, Frey J. Case Study: Water-Only Fasting and an Exclusively Whole Plant Foods Diet in the Management of Psoriatic Arthritis. ijdrp. 2020;2(2):7 pp. 

Ometto F, Ortolan A, Farber D, Lorenzin M, Dellamaria G, Cozzi G, et al. Mediterranean diet in axial spondyloarthritis: an observational study in an Italian monocentric cohort. Arthritis Research & Therapy. 2021;23(1):219. 

Gwinnutt JM, Wieczorek M, Cavalli G, Balanescu A, Bischoff-Ferrari HA, Boonen A, et al. Effects of physical exercise and body weight on disease-specific outcomes of people with rheumatic and musculoskeletal diseases (RMDs): systematic reviews and meta-analyses informing the 2021 EULAR recommendations for lifestyle improvements in people with RMDs. RMD Open. 2022 Mar;8(1):e002168. doi: 10.1136/rmdopen–002168. 

Karataş E, Taştekin F, Yargucu Zihni F, Barutçuoğlu B, Karabulut G. Association of the energy-adjusted dietary inflammatory index and Sjögren’s syndrome: a cross-sectional study. Br J Nutr. 2025 Jun 14;133(11):1422–30. 

Gwinnutt JM, Wieczorek M, Balanescu A, Bischoff-Ferrari HA, Boonen A, Cavalli G, et al. 2021 EULAR recommendations regarding lifestyle behaviours and work participation to prevent progression of rheumatic and musculoskeletal diseases. Ann Rheum Dis. 2023 Jan;82(1):48–56. 

Plants for Health leefstijlprogramma logo

Vond je dit artikel waardevol? Wil je samen met de experts van Plants for Health werken aan je gezondheid? Met het leefstijlprogramma van Plants for health krijg je precies de passende begeleiding, praktische tools en wetenschappelijk bewezen effectieve adviezen om jouw leefstijl blijvend te verbeteren.