Onderzoek en klinisch bewijs bij reuma en artrose

Plants for Health is een effectief en duurzaam leefstijlprogramma voor mensen met diverse aandoeningen. De basis voor het programma werd gelegd met het wetenschappelijk onderzoek Plants for Joints (planten voor gewrichten) voor mensen met reuma en artrose.

Een overzicht van onze wetenschappelijke publicaties vind je hier.

Opzet van het onderzoek

In het Plants for Joints-onderzoek werden 77 mensen met reuma en 64 mensen met artrose willekeurig verdeeld over de Plants for Joints-groep, die meteen aan de slag ging met het leefstijlprogramma, en de controlegroep, die tegelijkertijd alleen de standaardzorg kreeg.

Tijdens het programma van 4 maanden kwamen de deelnemers 10 keer met hun groep (6-12 personen) bij elkaar voor een kookworkshop en bijeenkomsten over gezonde, plantaardige en onbewerkte voeding, beweging, ontspanning en slaap. Gedragsverandering werd gestimuleerd door inhoudelijke educatie, praktische oefening en groepssteun.

Aan het begin, halverwege en aan het einde van de studie werden ziekteactiviteit, klachten, bloeduitslagen, lichaamssamenstelling, eet- en beweeggedrag gemeten. Ook werd een procesevaluatie uitgevoerd om werkzame elementen, ervaringen en verbeterpunten in kaart te brengen.

Ons onderzoek liet zien dat het programma resulteerde in een significant lagere ziekteactiviteit bij mensen met reuma. Dit resultaat is vergelijkbaar met wat doorgaans in geneesmiddelenonderzoek wordt bereikt. Bij mensen met artrose toonden wij aan dat het programma resulteerde in een statistisch significante en klinisch relevante afname van pijn en stijfheid en een verbetering van de fysieke functie. Ook publiceerden wij een artikel over de lichaamssamenstelling van de deelnemers met artrose. Wij concludeerden daarin dat het gewichtsverlies grotendeels verlies van vetmassa was, dat de spiermassa niet significant afnam en dat er een indrukwekkende en statistisch significante afname van levervet gerealiseerd werd.

In de figuren hieronder zie je de belangrijkste resultaten weergegeven. Andere onderzoeken naar vergelijkbare programma’s hebben aangetoond dat deze aanpak ook effectief is voor de behandeling van hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en obesitas.

Wat is een ‘randomized controlled trial’?

Een randomized controlled trial (RCT) is een wetenschappelijk onderzoek waarbij je mensen willekeurig (op basis van toeval) verdeelt over een interventiegroep en een controlegroep. De proefpersonen voldoen aan bepaalde criteria, zoals: volwassenen met reuma.

Bij een RCT test je een hypothese die vaak te maken heeft met de effectiviteit van een behandeling. De bewijskracht van een RCT is groter dan die van een onderzoek zonder controlegroep.

Wat is er allemaal gemeten?

Tijdens ons onderzoek hebben we heel veel metingen verricht. De belangrijkste waren echter ‘ziekteactiviteit’ bij reuma en ‘pijn, stijfheid en fysiek functioneren’ bij artrose.

De ziekteactiviteit bij reuma hebben we gemeten aan de hand van de Disease Activity Score op basis van 28 gewrichten, de zogenaamde DAS28. Deze score wordt wereldwijd door reumatologen gebruikt om te meten hoe actief de reuma is. Doel is om duurzaam de score onder 2,6 te krijgen. Dan ben je ‘in remissie’: de ziekte is er nog wel, maar is niet actief. De score wordt samengesteld op basis van 4 metingen: de bezinking (labwaarde), aantal pijnlijke gewrichten, aantal gezwollen gewrichten en de score die de patiënt zelf geeft voor algehele gezondheid.

Bij artrose hebben we gebruikgemaakt van de WOMAC-vragenlijsten, de internationaal meest gebruikte vragenlijsten voor het meten van artrose. Aan de hand van diverse vragen wordt nagegaan in hoeverre mensen pijn hebben, last hebben van stijfheid en in hoeverre ze dagelijkse dingen kunnen doen (fysiek functioneren). Een lagere score betekent dat er sprake is van minder pijn, minder stijfheid en beter fysiek functioneren.

Naast deze ziektespecifieke zaken zijn er ook nog andere dingen gemeten zoals: diverse labwaarden (ontsteking, cholesterol, bloedsuiker, nier- en leverwaarden enz.), lichaamssamenstelling met een DEXA en ook MRI-scans, diverse vragenlijsten, bloeddruk, etc. Ook hebben alle deelnemers speeksel en ontlasting ingeleverd.

Uit het onderzoek is gebleken dat de metabole gezondheid van mensen – denk hierbij aan gewicht, vetmassa, cholesterol, bloedsuiker – ook verbeterd is. Een mooie bijwerking van deze ‘behandeling’!

De resultaten na één en twee jaar zijn gepubliceerd. Hieruit bleek dat de effecten tot twee jaar na de interventie behouden bleven, waarbij deelnemers de adviezen uit het programma goed bleven volgen.

Eén jaar na het programma kon 50% van de deelnemers die reumamedicatie gebruikten, deze afbouwen of stoppen, met een gemiddelde dosisverlaging van 62%. Bij mensen met artrose kon 66% van de deelnemers die pijnmedicatie gebruikten en 44% van de deelnemers die cholesterolverlagende medicatie gebruikten, deze afbouwen of stoppen.