Ervaringen van deelnemers met reuma en artrose

Traplopen kon niet meer.
Vanaf de bank opstaan kon niet omdat mijn knieën ontstoken waren.
Een jas aantrekken kon niet.
Ik moest geholpen worden.
Mijn sokken moesten aangetrokken worden.
Ja, dat soort dingen, dat kon ik gewoon al.
Al die simpele dingen, dat kon gewoon niet meer.
En gieren van de pijn.
Op een gegeven moment word je, wordt het uitzichtloos.
Je raakt depressief, terwijl ik helemaal niet zo in elkaar zit.
Maar je gaat steeds een stapje verder.
Je je ziet steeds meer, minder vluchtwegen om om om je te verbeteren en op een gegeven moment ben je gewoon ten einde raad.
En ja, dat dat is dat is echt niet best om in zo’n stadium te komen. Als mens zijnde.
Ik was altijd wel dol op op FEBO.
Een kroketje of een of een frikandel, dat dat, dat vond ik wel lekker als tussendoortje.
Mijn voeding zag eruit: veel vlees, kip, vis, aardappelen, weinig groenten, weinig fruit.
Ja, eigenlijk alles wat ik lekker vond, dat at ik.
M-m-maar geen groenten en fruit.
Maar de eerste weken vond ik heel zwaar.
Ik was bloedchagrijnig.
Ik ik meen dat het de derde week was.
Als ik nu geen vlees krijg.
Ik zeg: “Ik ga nu een koe van het veld af trekken en die gooi ik in mijn auto en die gooi ik op de barbecue, want ik ben er helemaal klaar mee.” Maar goed, aan de andere kant ik was wel met een doel bezig.
Voor mijn gevoel was dat mijn laatste strohalm in mijn ziektebeeld.
Na week zeven werd ik ’s ochtends wakker en ik stapte eigenlijk zonder nadenken zo mijn bed uit.
En ik denk: hè, hoe kan dat nou?
Want normaal gesproken ben ik vijf minuten bezig.
En ik ik ging mijn mijn vingers voelen en mijn mijn knieën.
Ik denk: jeetje, wat wat wat is er aan de hand met mijn lichaam?
Nou, ik ik ging eigenlijk helemaal zonder stijfheid de trap af.
En ja, ik, ik, ik. Ik kom beneden en ik ik zeg tegen mijn vrouw, ik ik zeg: “Ik heb bijna geen last nog. Wat is er aan de hand met me?”
En en zo is dat eigenlijk stap voo stap is het steeds beter gegaan.
Nou ja, ik kan eigenlijk alles weer.
Ik kan gewoon fulltime werken, ik kan mijn jas aantrekken, ik kan wandelen.
Ik kan ik kan ik kan sporten.
Ja, ik kan eigenlijk alles weer.
En natuurlijk heb je af en toe heb ik wel eens een keer een terugslagje en dan moet ik, dan ben ik even te ver gegaan en dan moet ik even mijn rust pakken.
Maar de de levenskwaliteit wat ik ervoor terug heb gekregen, dat dat is fenomenaal.
Ik hoop allereerst dat Plants for Joints uitgerold wordt in in in andere ziekenhuizen.
Dus dat er meer mensen worden bereikt door middel van dit project.
En en dan zou ik de mensen met reuma zou ik aanraden om om je daarvoor ga te laten inschrijven.
Maar de mensen moeten zich wel beseffen dat je wel je lifestyle moet veranderen.
Dus het is niet even een plantje eten en morgen weer een stukje vlees.
Nee, het is gewoon je moet echt er volledig voor de volle honderd procent voor gaan.
Ik heb mijn leven weer teruggekregen.
En vrijwel zonder medicatie.
En dat dat met veganistisch eten en het hele traject.
Ik ben de mensen bij Reade, bij Plant for Joints.
Ik ik ben ze zo eeuwig dankbaar.

Het begon heel, heel kort. Binnen een week had ik heel veel ernstige klachten dat ik bijna niet meer kon lopen.
Heel veel opgezette, gewrichten, mijn handen die heel dik waren, et cetera. Nou toen, toen ben ik bij het reumacentrum terechtgekomen en, zijn ze begonnen met medicatie en dat is door de jaren heen steeds wel zwaarder geworden qua medicijnen. En, ik had niet het gevoel dat het reuma minder werd of dat je meer ermee kon, zeg maar. Alleen het werd onderdrukt als het ware. Sporten, dat was echt heel, heel lastig. Dat kon eigenlijk niet meer. En met name tennissen, een van de lievelingssporten van mij, dat, dat ging absoluut niet meer. Skiën deed ik nog wel, maar dan vaak met hele zware medicatie, dus echt nog pijnstillers erbij.
Ik speelde met name harp, wat absoluut niet meer kon. De, de kracht in mijn vingers was totaal weg. Dat, dat kon gewoon absoluut niet meer.
Eten koken, bepaalde dingen kon je gewoon niet meer zelf snijden. Een, een melkpak bijvoorbeeld openmaken lukte vaak niet, dat soort zaken. Gewoon vlees, groenten. Ik hield ook wel van Indonesisch eten. Ook wel, eten uit allerlei landen, maar wel met vlees en, en, en gewone melkproducten. Echt wel een kaaseter zeg maar. Een echte kaaskop om het zo maar te zeggen. En dat is wel heel erg veranderd.
Vegan eten dus, dat betekent geen vlees, geen melkproducten, geen eieren. Gewoon alle, alle dierlijke producten die, die je niet meer tot je neemt.
En, in eerste instantie dacht ik van: dat– misschien is dat best wel heel moeilijk, maar uiteindelijk is het voor mij echt wel behoorlijk makkelijk geweest, zeg maar, om die verandering in gang te zetten.
Bij mij ging dat echt heel snel. Na ongeveer twee maanden ben ik, weer gaan proberen te tennissen en, nou, dat ging eigenlijk heel erg goed. Ook na twee maanden had ik veel minder pijnklachten en, voelde ik me ook veel beter. En wat, wat ook wel bijzonder was, was dat, voor die tijd moest ik ’s middags altijd een middagdutje echt even een nap nemen omdat ik gewoon zo moe was.
Misschien door de reuma zelf of door de medicatie, maar dat hoef ik gewoon nu nooit meer. En dat is eigenlijk al.
Na twee maanden was dat gewoon zo. Voor mijn gevoel kan ik eigenlijk alles weer.
Dat is wel heel bijzonder. Als ik aan het koken ben. Het snijden, het klaarmaken van dingen geeft geen enkel probleem. Ja, eigenlijk heb ik voor mijn gevoel geen belemmeringen meer, behalve het harp spelen. Dat heb ik nog niet opgepakt.
Je moet sowieso je handen weer heel erg sterk maken. Je moet weer blaren kweken, zeggen we dan altijd. Maar ik ben wel van plan om dat weer te gaan, proberen.
Praat met je reumatoloog, ga kijken of wat de mogelijkheden zijn op het gebied van vegan eten voor jou. Ga het proberen en, kijk wat het met jou doet. Met jou en je lijf. Want voor mij heeft het ongelooflijk veel opgeleverd.

Ik was gewend om heel lang te lopen, lange wandelingen te maken.
In het verleden ging ik met man en kind, liep ik trails in Amerika en ging we een jaar gingen op pad en dan liepen we van ’s morgens vroeg tot ’s avonds met de rugzak op door de wildernis.
En dat was wat ik op een gegeven moment niet meer kon. De pijn zat vooral in de onderrug, mijn knieën, mijn voeten.
Nou, daar kan je wel chagrijnig van worden, want als je het beperkt dat je, je wil graag wandelen en dat dat gaat niet.
Dan ja, thuis achter de geraniums zitten, daar vond ik mezelf veel te jong voor.
Vegetarisch at ik al en het was eigenlijk kleine stap om veganistisch te gaan, te gaan eten.
Kaas op brood, kaas tussendoor, ’s avonds een stukje kaas bij de borrel, kaas door het avondeten, kaas erdoorheen of kaas erop.
Eigenlijk zat de kaas overal in. Nou, zeker wel een kilo in de week.
Ik moet de kaas laten, de zuivelproducten, de eieren.
Maar ik krijg er wel weer heel wat voor terug.
Ik, ik merk in ieder geval het effect wat het op mij, op mij heeft en dat ik gewoon meer beweeglijker ben.
Ik sta ’s morgens op, ik ben niet stijf als ik opsta ’s morgens.
Kijk, de artrose is een onomkeerbaar proces, dus dat, dat blijft gewoon wel.
Maar ik kan gewoon weer lopen en dat ik kan weer de hele, ja toch wel de hele dag wel weer lopen.
Nou, ik kan ze het veganistisch dieet kan ik ze absoluut aanraden, want ik eet gewoon lekker. Ik, ik ben ieder geval heel blij mee.
Het heeft mij heel veel goed gedaan.