Hoe maak je kombucha?

Fles met eigengemaakte kombucha

Kombucha is een gezond, gefermenteerd en alcoholarm drankje.

Gefermenteerde producten zoals kombucha blijken het darmmicrobioom in positieve zin te verbeteren en zelfs de inflammatie te verlagen. Een chronische laaggradige ontsteking of inflammatie hangt samen met de ontwikkeling van ziekte en versnelde veroudering. Door deze inflammatie laag en je microbioom gezond te houden, draag je bij aan een betere gezondheid (1).

Kombucha is gefermenteerd en dit resulteert in een zeer laag alcoholpercentage. Meestal is het niet hoger dan 0,5%, maar als het wat langer fermenteert en op een wat warmere plek staat dan kan het percentage bij uitzondering hoger dan 1% worden (2,3). Het is dus niet standaard geschikt voor kinderen en zwangere vrouwen.

Maar… voor meesten van ons is kombucha zeer gezond en bovenal, ook erg lekker!

Kombucha kopen of zelf maken?

Kombucha kun je in de winkel kopen (zie op het plaatje een voorbeeld). Voor de gezondheidswinst is het wel belangrijk verse, ongepasteuriseerde kombucha in glazen flessen te kopen. Maar je kunt kombucha ook zelf maken.

SCoBY

Om zelf kombucha te maken heb je een SCoBY nodig, dat is de afkorting van:

S: Symbiotic
C: Culture
o: of
B: Bacteria, and
Y: Yeast

Oftewel: een SCoBY is een geheel van bacteriën en gisten die met elkaar samenhangen in een symbiotische cultuur.

kombucha zelf maken

Het ziet er ongeveer zo uit

Kombucha uit de winkel

Kombucha uit de winkel

Het liefst krijg je een SCoBY van iemand anders, maar je kunt er ook een kopen (zie foto, te koop bij Ekoplaza).

Er wordt beweerd dat je het zelf kan maken van een kwalitatief goede kombucha uit de winkel, dan weet je ook zeker dat er niets engs in zit, maar ik heb daar geen goede ervaring mee en hoor ook van anderen dat dit een geringe kans van slagen heeft.

Recept kombucha

Hieronder een recept voor voor het maken van kombucha met een relatief kleine SCoBY die je voor het eerst gebruikt. Probeer vooral niet een dubbele portie te maken als de SCoBY te klein is.

Ingrediënten

  • Een SCoBY.
  • 150 ml kombucha (dit kan ook uit het vocht van de SCoBY komen) of anders uit een verse fles die je gekocht hebt.
  • 1 liter sterke, zwarte of groene thee. Ook hier geldt weer: ga voor kwaliteit, bij voorkeur bio en geen theezakjes. Zelf gebruik ik biologische sencha thee.
  • 80 gram biologische rietsuiker.

Materialen

  • Een grote, glazen pot met voldoende grote opening. Je kan de SCoBY na het groeien dan namelijk ook makkelijk uit de pot halen. Plastic kan ook, maar metaal niet (reageert met het zuur).
  • Een kaasdoek of ander stukje katoen om de pot mee af te sluiten. Gebruik geen deksel, want kombucha heeft zuurstof nodig.
  • Een elastiek om het katoen op de pot vast te zetten.

Bereiding

  • Was alle spullen die je gebruikt heel goed (ook de katoenen doek) en zorg dat de zeepresten heel goed weggespoeld zijn. Was ook goed je handen voordat je de SCoBY pakt.
  • Kook water voor de thee en los hierin de suiker en de thee op.
  • Laat de thee trekken en helemaal afkoelen.
  • Meng in de grote glazen pot de thee met de kombucha. Zorg dat je handen schoon en zeepvrij zijn en leg voorzicht je SCoBY op het mengsel, de meest lichte kant van de SCoBY naar boven. De SCoBY moet drijven, maar kan in het begin naar beneden zinken. Geen zorg, binnen enkele dagen komt de SCoBY wel weer naar boven drijven.
  • Dek de pot af met de katoenen doek en een touwtje of elastiekje om te zorgen dat er geen vliegjes of stof in de kombucha komen.
  • Bij meerdere potten kombucha kan het handig zijn met een datumstickertje aan te geven wanneer de kombucha bereid is.
  • Zet de pot op kamertemperatuur, liever nog iets warmer. Laat de pot tenminste 5 dagen staan voordat je gaat proeven. De SCoBY gaat de suiker opeten en dit resulteert in een licht zurige smaak.
  • Proef vanaf nu iedere dag, totdat de kombucha de ideale smaak heeft. Als er een mooie balans is tussen zoet en zuur (het fermenteert nog door, dus niet te zuur), kun je de kombucha bottelen. Giet de flessen niet helemaal vol. Het fermentatieproces gaat nu door: op kamertemperatuur sneller en in de koelkast langzaam.
  • De SCoBY kun je gewoon opnieuw gebruiken, het groeit langzaam door. Als je een grotere SCoBY hebt, kun je eventueel ook de hoeveelheden verdubbelen. Wanneer je de SCoBY even niet gebruikt kan je het afgedekt in een paar 100 ml kombucha die nog wat zoet is gerust een paar weken in de koelkast laten staan. Als er geen suiker meer in de kombucha zit, gaat de SCoBY na verloop van tijd echter ‘dood’.
zelf kombucha maken is niet moeilijk

Gaat het goed?

  • Laagje gel-achtige massa bovenop de kombucha
  • Bruinachtig residue onderin
  • Frisse, lichte azijngeur
  • Hele kleine bubbeltjes

Of gaat het niet goed?

  • Grijs-zwart
  • Groene plekjes
  • Schimmel
  • Kaasachtige, rottige geur

Variatie met druivensap

  • SCoBY
  • 1 liter druivensap
  • ½ liter kombucha
  • ½ liter water

Volg voor de bereiding de stappen van de gewone kombucha.

Tip

Zeker als de kombucha iets te zuur is uitgevallen, kun je het ook mengen met wat vruchten- of groentesap. Het combineert b.v. heel goed met wat vlierbessensap of bietensap.

Plants for Health leefstijlprogramma logo

Vond je dit artikel waardevol? Wil je samen met de experts van Plants for Health werken aan je gezondheid? Met het leefstijlprogramma van Plants for health krijg je precies de passende begeleiding, praktische tools en wetenschappelijk bewezen effectieve adviezen om jouw leefstijl blijvend te verbeteren.